حجتالاسلام والمسلمین حسن ترکاشوند معاون پژوهش حوزه علمیه قم در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه، با تبیین روند تاریخی تقابل جبهه حق و باطل و بررسی جایگاه انقلاب اسلامی در این مسیر تمدنی، اظهار داشت: اگر تاریخ انبیا، اولیا و جریان حق را در قالب یک نمودار ترسیم کنیم، مشاهده خواهیم کرد که این تاریخ سرشار از تنهاییها، مجاهدتها، شکستهای ظاهری، پیروزیهای ماندگار و فراز و فرودهای بزرگ است؛ اما در مجموع، حرکت کلی آن همواره صعودی بوده و در نیمقرن اخیر به نقطهای رسیده است که میتوان آن را یکی از مهمترین نقاط عطف تاریخ جبهه حق دانست.
وی افزود: تاریخ حق، تاریخ حرکت انسان به سوی تحقق اراده الهی در زمین است. در این مسیر، آنچه تعیینکننده بوده، نه صرفاً حضور ولیّ خدا، بلکه میزان همراهی امت با اوست. هر جا امت در کنار ولیّ الهی ایستاده، ظرفیتهای تازهای برای تحقق حکومت الهی پدید آمده و هر جا از این مسیر فاصله گرفته، حرکت تاریخی حق با تأخیر و دشواری مواجه شده است.
از کشتی نجات تا غربت اولیای الهی
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به برخی مقاطع سرنوشتساز تاریخ انبیا گفت: روزگاری فرا رسید که پس از قرنها دعوت و هدایت، تنها گروه اندکی از مؤمنان شایستگی همراهی با ولیّ خدا را یافتند و بخش عمده جامعه، حتی نزدیکترین بستگان او، از مسیر حق فاصله گرفتند و گرفتار هلاکت شدند.
وی ادامه داد: قرنها بعد، ولیّ خدا در آتش افکنده شد، در حالی که در ظاهر هیچ حامی و یاوری نداشت. پس از آن نیز پیامبری بزرگ موفق به تشکیل امت شد، اما همان امت در بزنگاه مقابله با استکبار و طاغوت، از همراهی با او سرباز زدند و مسئولیت جهاد را بر عهده پیامبر و پروردگارش گذاشتند.
حجتالاسلام والمسلمین ترکاشوند تصریح کرد: در مقاطع بعدی نیز ولیّ خدا گاه تنها با چند یار محدود باقی ماند و امکان تشکیل حکومت پیدا نکرد. حتی در دورههایی که حکومت الهی تشکیل شد، ضعف بصیرت و کاهش وفاداری امت موجب شد که این دستاوردها پایدار نماند و جامعه اسلامی از مسیر اصلی خود فاصله بگیرد.
عاشورا؛ نقطه اوج غربت و آغاز یک جریان ماندگار
وی با اشاره به نهضت عاشورا اظهار داشت: یکی از مهمترین نقاط این نمودار تاریخی، واقعه کربلاست؛ جایی که شمار یاران راستین ولیّ خدا به حدود ۷۲ نفر رسید. آنان برای احیای حق و اصلاح امت قیام کردند و در این راه به شهادت رسیدند. اگرچه حکومت تشکیل نشد، اما خون آنان بزرگترین سرمایه تمدنی جبهه حق را برای قرنهای آینده رقم زد.
پژوهشگر حوزوی افزود: پس از عاشورا نیز شرایط به گونهای بود که حتی برای آغاز یک قیام محدود و حکومتساز، شمار اندکی یار واقعی یافت نمیشد و جامعه اسلامی هنوز به بلوغ لازم برای همراهی با حجت الهی نرسیده بود.
انقلاب اسلامی؛ جهش بزرگ در نمودار تاریخی جبهه حق
حجتالاسلام والمسلمین ترکاشوند با بیان اینکه انقلاب اسلامی نقطه عطفی در روند تاریخی جبهه حق محسوب میشود، گفت: پس از قرنها انتظار، شرایطی فراهم شد که ولیّ خدا توانست با همراهی مردم، حکومت دینی را تأسیس کند. این اتفاق صرفاً یک تحول سیاسی نبود، بلکه یک رخداد تمدنی و تاریخی بود که معادلات جهان معاصر را دگرگون ساخت.
وی افزود: انقلاب اسلامی را نمیتوان صرفاً یک حادثه متعلق به سال ۱۳۵۷ دانست؛ این انقلاب یک پدیده زنده، پویا و در حال شدن است. انقلاب اسلامی از سنخ موجوداتی است که حیات آن تنها در «حدوث» خلاصه نمیشود، بلکه حقیقت آن در «بقا» و استمرار تاریخی آن معنا پیدا میکند.
تولد یک گفتمان تمدنی
معاون پژوهش حوزه علمیه قم ادامه داد: هنگامی که گفته میشود انقلاب اسلامی «خمینیالحدوث» است، مقصود آن است که این نهضت با رهبری امام خمینی(ره) متولد شد؛ رهبری که توانست ملت ایران را از وضعیت وابستگی، تحقیر و سلطهپذیری به قله عزت، استقلال و خودباوری برساند.
وی اظهار داشت: امام خمینی(ره) تنها یک حکومت سیاسی تأسیس نکرد، بلکه با طرح نظریه ولایت فقیه و مردمسالاری دینی، یک گفتمان جدید تمدنی را به جهان عرضه کرد. در این گفتمان، مردم نه ابزار قدرت، بلکه صاحبان اصلی انقلاب و شریکان تحقق اهداف الهی معرفی شدند.
استاد حوزه علمیه تصریح کرد : انقلاب اسلامی موجب شد دین بار دیگر به متن زندگی اجتماعی و سیاسی بازگردد و جمهوری اسلامی به عنوان الگویی نوین از حکمرانی دینی در برابر الگوهای مادی شرق و غرب قد علم کند.
استمرار یک مسیر تاریخی
حجتالاسلام والمسلمین ترکاشوند با اشاره به مرحله دوم حیات انقلاب اسلامی گفت: هیچ انقلابی تنها با پیدایش خود ماندگار نمیشود. هنر بزرگ انقلاب اسلامی آن بود که توانست مرحله بقا و استمرار را نیز با موفقیت پشت سر بگذارد.
وی افزود: تعبیر «خمینیالحدوث و خامنهایالبقاء» در حقیقت بیانگر دو مرحله از یک حقیقت واحد است؛ مرحله تأسیس و مرحله تداوم. اگر امام خمینی(ره) معمار انقلاب بودند، رهبر معظم انقلاب توانستند این نهضت را از گردنههای دشوار تاریخی عبور داده و آن را به یک جریان پایدار و اثرگذار در سطح منطقه و جهان تبدیل کنند.
پژوهشگر حوزوی اذعان کرد : جنگ تحمیلی، تحریمهای گسترده، فتنهها، فشارهای سیاسی، جنگ رسانهای و انواع توطئههای دشمنان، هر یک میتوانستند موجودیت یک نظام سیاسی را تهدید کنند، اما انقلاب اسلامی نه تنها از این چالشها عبور کرد، بلکه در بسیاری از حوزهها به قدرتی تعیینکننده تبدیل شد.
شهادت؛ عامل توقف نیست، موتور پیشرفت است
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به شهادت رهبران و مجاهدان جبهه مقاومت گفت: یکی از ویژگیهای منحصر به فرد جریان حق آن است که شهادت در آن به معنای توقف نیست. همانگونه که عاشورا پایان راه نبود، شهادت بزرگان جبهه حق نیز موجب توقف حرکت نمیشود، بلکه به موتور محرک جریان تبدیل میگردد.
وی افزود: تجربه انقلاب اسلامی نیز نشان داده است که هرگاه دشمن تصور کرده با حذف شخصیتهای اثرگذار میتواند حرکت ملت را متوقف کند، نتیجه معکوس گرفته و جامعه با انسجام بیشتر به مسیر خود ادامه داده است.
راز ماندگاری انقلاب اسلامی
حجتالاسلام والمسلمین ترکاشوند به عوامل بقا و ماندگاری انقلاب اسلامی اشاره کرد و گفت: استمرار این حرکت بزرگ الهی نیازمند الزامات و لوازمی است که بیتوجهی به آنها میتواند هزینههای سنگینی ایجاد کند.
وی «وحدت و انسجام ملی» را نخستین عامل دانست و افزود: در برابر دشمنان انقلاب، اتحاد ملت مهمترین سرمایه راهبردی کشور است. هر اندازه همبستگی ملی تقویت شود، توان عبور از چالشها افزایش خواهد یافت.
معاون پژوهش حوزه علمیه قم «شفافیت و صداقت مسئولان» را دومین عامل عنوان کرد و گفت: انقلابی که با صداقت با مردم شکل گرفته است، تنها با حفظ همین سرمایه اجتماعی میتواند به مسیر خود ادامه دهد. اعتماد عمومی بزرگترین پشتوانه نظام اسلامی است.
استاد حوزه علمیه قم همچنین «حل مشکلات معیشتی و اقتصادی مردم» را از مهمترین الزامات تداوم انقلاب برشمرد و تصریح کرد: خدمت به مردم، افزایش رفاه عمومی، مبارزه با فساد و تلاش برای رفع مشکلات اقتصادی صرفاً وظایف اجرایی نیستند، بلکه از مهمترین ضرورتهای راهبردی برای حفظ سرمایه اجتماعی انقلاب به شمار میروند.
وی در ادامه «روحیه جهادی و انقلابی» را یکی دیگر از عوامل بقا دانست و اظهار داشت: جامعه اسلامی برای پیشرفت نیازمند مسئولانی است که به جای شعارزدگی، کارآمدی و مجاهدت را در میدان عمل نشان دهند.
وظیفه امروز امت در مسیر تحقق وعده الهی
حجتالاسلام والمسلمین ترکاشوند با استناد به آیه ۲۰۰ سوره آلعمران، وظیفه امروز جامعه اسلامی را صبر، استقامت، مرزبانی و تقوای الهی دانست و گفت: قرآن کریم راه پیروزی و فلاح را در پایداری جمعی و حفظ آمادگی مستمر معرفی کرده است.
وی همچنین با اشاره به آیه ۶۰ سوره انفال افزود: مؤمنان موظفاند همه ظرفیتهای علمی، فرهنگی، اقتصادی، رسانهای، نظامی و اجتماعی خود را برای مقابله با دشمنان و ایجاد قدرت بازدارندگی به کار گیرند.
استاد حوزه علمیه با یادآوری فرمایش امیرالمؤمنین(ع) مبنی بر اینکه «این پرچم را جز اهل بصیرت و صبر بر دوش نمیکشند»، تأکید کرد: آینده از آنِ ملتهایی است که در کنار ایمان، بصیرت و استقامت را نیز حفظ کنند.
رشد نمایی جبهه حق و امتداد یک وعده الهی
وی اظهار داشت: اگر محور افقی یک نمودار را زمان و محور عمودی آن را میزان پایداری و گستره دولت حق در نظر بگیریم، روند تحولات نیمقرن اخیر نشاندهنده رشدی نمایی و شتابگیرنده در جبهه حق است؛ رشدی که در مقایسه با دورههای پیشین تاریخ، کاملاً معنادار و بیسابقه به نظر میرسد.
حجتالاسلام والمسلمین ترکاشوند خاطرنشان کرد: انقلاب اسلامی یک پروژه سیاسی محدود و مقطعی نیست، بلکه امتداد یک وعده الهی در تاریخ معاصر است؛ حرکتی که با رهبری امام خمینی(ره) آغاز شد، در پرتو هدایت رهبر معظم انقلاب استمرار یافت و با بصیرت، صبر، مجاهدت و همراهی امت اسلامی، مسیر خود را تا تحقق کامل آرمانهای الهی ادامه خواهد داد.
پژوهشگر حوزوی در پایان تأکید کرد: آنچه امروز در برابر دیدگان ما قرار دارد، پایان یک راه نیست؛ بلکه فصلی تازه از همان طلیعه تاریخی است که دههها پیش آغاز شد و همچنان در مسیر تحقق جامعه اسلامی و زمینهسازی برای تحقق وعدههای بزرگ الهی در حال پیشروی است.
انتهای خبر/
نظر شما